ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ κατά ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές – Εμπορικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών – Ευχέρεια των κρατών μελών να παρατείνουν σε 60 το πολύ ημερολογιακές ημέρες την προθεσμία πληρωμής που τάσσεται στους δημόσιους φορείς που παρέχουν υγειονομική μέριμνα – Υποχρέωση των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι οι εν λόγω δημόσιοι φορείς όντως δεν υπερβαίνουν την ταχθείσα προθεσμία
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα) της 19ης Ιουνίου 2025 « Παράβαση κράτους μέλους – Οδηγία 2011/7/ΕΕ – Καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές – Άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ – Εμπορικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών – Ευχέρεια των κρατών μελών να παρατείνουν σε 60 το πολύ ημερολογιακές ημέρες την προθεσμία πληρωμής που τάσσεται στους δημόσιους φορείς που παρέχουν υγειονομική μέριμνα – Υποχρέωση των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι οι εν λόγω δημόσιοι φορείς όντως δεν υπερβαίνουν την ταχθείσα προθεσμία »
Στην υπόθεση C‑317/24,
με αντικείμενο προσφυγή λόγω παραβάσεως δυνάμει του άρθρου 258 ΣΛΕΕ, η οποία ασκήθηκε στις 29 Απριλίου 2024,
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους G. Gattinara και Ι. Ζέρβα,
προσφεύγουσα,
κατά
Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τις M. Τασσοπούλου και Δ. Τσαγκαράκη,
καθής,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),
συγκείμενο από τους S. Rodin, πρόεδρο τμήματος, N. Piçarra και N. Fenger (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Ν. Αιμιλίου
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Με την προσφυγή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, παραλείποντας να διασφαλίσει ότι:
α) τον Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Δεκέμβριο του 2018 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, κατά την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 2022 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως και το Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης, κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2022 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, το 2023 το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών· και
β) από τον Απρίλιο του 2023 τα ακόλουθα πολιτικά νοσοκομεία και υγειονομικές περιφέρειες: Γενικό Νοσοκομείο Αγρινίου, Γενικό Νοσοκομείο Μεσολογγίου Χατζηκώστα, Γενικό Νοσοκομείο Άργους, Γενικό Νοσοκομείο Ναυπλίου, Γενικό Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης Η Ευαγγελίστρια, Γενικό Νοσοκομείο Άρτας, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικόν, Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Σωτηρία, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Κοργιαλένειο Μπενάκειο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Λαϊκό, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Αλεξάνδρα, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ευαγγελισμός, Παθολογικό Νοσοκομείο Αθηνών Σπηλιοπούλειο Αγία Ελένη, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Η Ελπίς, Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών Άγιος Σάββας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Αθηνών Ανδρέας Συγγρός, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Αγλαΐα Κυριακού, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Αγία Σοφία, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών η Παμμακάριστος, Γενικό Νοσοκομείο Μαιευτήριο Αθηνών Έλενα Βενιζέλου, Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά Μεταξά, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Τζάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Ασκληπιείο Βούλας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυθήρων, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πεντέλης, Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς Οι Άγιοι Ανάργυροι, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Δαφνί, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Δρομοκαΐτειο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Παναγία η Βοήθεια, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πατρών Καραμανδάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Αιγίου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καλαβρύτων, Γενικό Νοσοκομείο Λιβαδειάς, Γενικό Νοσοκομείο Θηβών, Γενικό Νοσοκομείο Γρεβενών, Γενικό Νοσοκομείο Δράμας, Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κω Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καλύμνου Βουβάλειο, Κρατικό Θεραπευτήριο – Κέντρο Υγείας Λέρου, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κύμης, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καρύστου, Γενικό Νοσοκομείο Καρπενησίου, Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου Άγιος Διονύσιος, Γενικό Νοσοκομείο Πύργου, Γενικό Νοσοκομείο Αμαλιάδας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κρεστένων, Γενικό Νοσοκομείο Βέροιας, Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας, Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης Βενιζέλειο-Πανάνειο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Φιλιατών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Γεννηματάς, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο Άγιος Δημήτριος, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου, Νοσοκομείο Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Θεαγένειο, Πρώτο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Άγιος Παύλος, Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Γ. Χατζηκώστα, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας, Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας, Γενικό Νοσοκομείο Καστοριάς, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας, Γενικό Νοσοκομείο Κεφαλληνίας, Γενικό Νοσοκομείο Ληξουρίου Μαντζαβινάτειο, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Γουμένισσας, Γενικό Νοσοκομείο Κοζάνης Μαμάτσειο, Γενικό Νοσοκομείο Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο, Γενικό Νοσοκομείο Κορίνθου, Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Μολάων, Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας Κουτλιμπάνειο και Τριανταφύλλειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Ιεράπετρας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νεαπόλεως Διαλυνάκειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας, Γενικό Νοσοκομείο Λευκάδας, Γενικό Νοσοκομείο Βόλου Αχιλλοπούλειο, Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυπαρισσίας, Γενικό Νοσοκομείο Ξάνθης, Γενικό Νοσοκομείο Έδεσσας, Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών, Γενικό Νοσοκομείο Κατερίνης, Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας, Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου, Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής Σισμανόγλειο, Γενικό Νοσοκομείο Σερρών, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων, Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, Γενικό Νοσοκομείο Φλώρινας, Γενικό Νοσοκομείο Άμφισσας, Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής, Γενικό Νοσοκομείο Χανίων Άγιος Γεώργιος, Γενικό Νοσοκομείο Χίου Σκυλίτσειο, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας Θριάσιο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης Βοστάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας Άγιος Παντελεήμων – Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής, Γενικό Νοσοκομείο Αττικής Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμινγκ, Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΚΑΤ, Γενικό Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας Κωνσταντοπούλειο Πατησίων, Γενικό Νοσοκομείο Σύρου Βαρδάκειο και Πρώιο, Γενικό Νοσοκομείο Σάμου Άγιος Παντελεήμων, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Λήμνου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νάξου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Ικαρίας, Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης, Γενικό Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου Κρήτης, Γενικό Νοσοκομείο Καρπάθου, 1η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής, 2η Υγειονομική Περιφέρεια Πειραιώς και Αιγαίου, 3η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας, 4η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας και Θράκης, 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας, 6η Υγειονομική Περιφέρεια Πελοποννήσου, Ιονίων Νήσων, Ηπείρου και Δυτικής Ελλάδος, 7η Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης,
πλήρωσαν τους ιδιώτες προμηθευτές ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων εντός των προθεσμιών που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 3, και το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές (ΕΕ 2011, L 48, σ. 1), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία αυτή.
Το νομικό πλαίσιο
2 Οι αιτιολογικές σκέψεις 3, 9, 23 και 25 της οδηγίας 2011/7 έχουν ως εξής:
«(3) Πολλές πληρωμές στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των οικονομικών φορέων ή μεταξύ των οικονομικών φορέων και των δημόσιων αρχών γίνονται αργότερα από την ημερομηνία που έχει συμφωνηθεί στη σύμβαση ή που καθορίζεται στους γενικούς εμπορικούς όρους. Παρά το γεγονός ότι τα αγαθά έχουν παραδοθεί ή οι υπηρεσίες έχουν παρασχεθεί, πολλά από τα αντίστοιχα τιμολόγια πληρώνονται πολύ αργότερα από την προθεσμία τους. Αυτού του είδους οι καθυστερήσεις πληρωμών επηρεάζουν αρνητικά τη ρευστότητα και περιπλέκουν τη χρηματοοικονομική διαχείριση των επιχειρήσεων. Επηρεάζουν, επίσης, την ανταγωνιστικότητα και την αποδοτικότητά τους, όταν ο πιστωτής υποχρεώνεται να ζητήσει εξωτερική χρηματοδότηση λόγω των καθυστερήσεων πληρωμών. […]
[…]
(9) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να διέπει όλες τις εμπορικές συναλλαγές, ανεξαρτήτως του εάν αυτές διενεργούνται μεταξύ ιδιωτικών ή δημόσιων επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών, δεδομένου ότι οι δημόσιες αρχές προβαίνουν σε σημαντικό όγκο πληρωμών προς τις επιχειρήσεις. […]
[…]
(23) Κατά γενικό κανόνα, οι δημόσιες αρχές διαθέτουν ασφαλέστερες, προβλέψιμες και συνεχείς ροές εσόδων συγκριτικά με τις επιχειρήσεις. Επιπλέον, πολλές δημόσιες αρχές μπορούν να λάβουν χρηματοδοτήσεις με ελκυστικότερους όρους από τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι δημόσιες αρχές εξαρτώνται λιγότερο από ό,τι οι επιχειρήσεις από τη διαμόρφωση σταθερών εμπορικών σχέσεων για την επίτευξη των στόχων τους. Οι μεγάλες προθεσμίες πληρωμής και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές από δημόσιες αρχές, για εμπορεύματα και υπηρεσίες, προκαλούν αδικαιολόγητο κόστος για τις επιχειρήσεις. Επομένως, είναι σκόπιμο να καθιερωθούν ειδικοί κανόνες για τις εμπορικές συναλλαγές που αφορούν την πώληση εμπορευμάτων ή την παροχή υπηρεσιών από επιχειρήσεις σε δημόσιες αρχές, οι οποίοι θα πρέπει να προβλέπουν ειδικότερα προθεσμίες πληρωμής κατά κανόνα όχι μεγαλύτερες από 30 ημερολογιακές ημέρες, εκτός αν στη σύμβαση προβλέπεται ρητά μεγαλύτερη προθεσμία η οποία τεκμηριώνεται αντικειμενικά υπό το πρίσμα του ιδιαίτερου χαρακτήρα ή των ειδικών χαρακτηριστικών της σύμβασης, και, σε κάθε περίπτωση, όχι μεγαλύτερες από 60 ημερολογιακές ημέρες.
[…]
(25) Ιδιαίτερη ανησυχία σε σχέση με την καθυστέρηση πληρωμής προκαλεί η κατάσταση των υπηρεσιών υγείας σε μεγάλο αριθμό κρατών μελών. Τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, ως θεμελιώδες συστατικό μέρος της κοινωνικής υποδομής στην Ευρώπη, υποχρεώνονται συχνά να προσαρμόζουν τις ιδιαίτερες ατομικές ανάγκες στα οικονομικά τους, δεδομένου ότι η Ευρώπη γηράζει δημογραφικά, οι προσδοκίες αυξάνονται και η ιατρική προοδεύει. Όλα τα συστήματα έχουν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της κατά προτεραιότητα προώθησης της υγειονομικής μέριμνας κατά τρόπο που να εξισορροπεί τις ανάγκες των επιμέρους ασθενών με τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι συνεπώς σε θέση να δίνουν στους δημόσιους φορείς παροχής ιατρικής μέριμνας τη δυνατότητα κάποιας ευελιξίας όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να παρατείνουν τη[ν εκ του νόμου] προθεσμία σε 60 ημερολογιακές ημέρες το πολύ. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλίζουν ότι οι πληρωμές στον κλάδο υγειονομικής περίθαλψης θα γίνονται εντός των [εκ του νόμου] προθεσμιών πληρωμής.»
3 Το άρθρο 4 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών», ορίζει στις παραγράφους 3 και 4 τα εξής:
«3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι στις εμπορικές συναλλαγές στις οποίες ο οφειλέτης είναι δημόσια αρχή:
α) η προθεσμία πληρωμής δεν υπερβαίνει κανένα από τα ακόλουθα χρονικά όρια:
i) 30 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία παραλαβής από τον οφειλέτη του τιμολογίου ή άλλης ισοδύναμης αίτησης για πληρωμή·
ii) εφόσον η ημερομηνία παραλαβής του τιμολογίου ή της ισοδύναμης αίτησης για πληρωμή δεν είναι βέβαιη, 30 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία της παραλαβής των αγαθών ή της παροχής των υπηρεσιών·
iii) εφόσον ο οφειλέτης παραλάβει το τιμολόγιο ή την ισοδύναμη αίτηση για πληρωμή πριν από τα αγαθά ή τις υπηρεσίες, 30 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία της παραλαβής των αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών·
iv) εφόσον προβλέπεται από τον νόμο ή τη σύμβαση διαδικασία αποδοχής ή επαλήθευσης, με την οποία διαπιστώνεται η αντιστοιχία των αγαθών ή υπηρεσιών με τα οριζόμενα στη σύμβαση, και εάν ο οφειλέτης παραλάβει το τιμολόγιο ή την ισοδύναμη αίτηση για πληρωμή νωρίτερα από την ημερομηνία ή την ίδια ημερομηνία κατά την οποία διενεργείται η αποδοχή ή η επαλήθευση, 30 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία αυτή·
[…]
4. Τα κράτη μέλη μπορούν να παρατείνουν τις προθεσμίες της παραγράφου 3 στοιχείο α) σε 60 το πολύ ημερολογιακές ημέρες, για:
[…]
β) δημόσιες επιχειρήσεις που παρέχουν υγειονομική μέριμνα και είναι κατάλληλα αναγνωρισμένες για τον σκοπό αυτόν.
[…]»
4 Το άρθρο 12 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο», προβλέπει στην παράγραφο 1, πρώτο εδάφιο, τα εξής:
«Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς τα άρθρα 1 έως 8 και το άρθρο 10 έως τις 16 Μαρτίου 2013. Κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.»
Η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία
5 Στις 18 Φεβρουαρίου 2021 η Επιτροπή απέστειλε στην Ελληνική Δημοκρατία προειδοποιητική επιστολή στην οποία εξέφρασε τις ανησυχίες της σχετικά με την πρακτική του ελληνικού τομέα υγείας, τόσο των πολιτικών όσο και των στρατιωτικών νοσοκομείων, να πληρώνουν τους προμηθευτές τους πολύ μετά τη λήξη των προθεσμιών πληρωμής που προβλέπει η οδηγία 2011/7.
6 Στις 25 Αυγούστου 2022 η Ελληνική Δημοκρατία υπέβαλε λεπτομερή έκθεση σχετικά με τις περιόδους πληρωμών εκ μέρους πέντε στρατιωτικών νοσοκομείων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2022. Στις 12 Απριλίου 2023 η Ελληνική Δημοκρατία παρέσχε στην Επιτροπή στοιχεία τα οποία αφορούσαν τους μέσους χρόνους πληρωμών των στρατιωτικών νοσοκομείων για το δεύτερο εξάμηνο του 2022.
7 Η Επιτροπή, εκτιμώντας ότι δεν βελτιωνόταν η κατάσταση σχετικά με τις προθεσμίες πληρωμών εκ μέρους των πολιτικών και στρατιωτικών νοσοκομείων, επισήμανε στην αιτιολογημένη γνώμη που απηύθυνε στην Ελληνική Δημοκρατία στις 19 Απριλίου 2023 ότι, λαμβανομένων υπόψη των τελευταίων στοιχείων που είχε παράσχει το εν λόγω κράτος μέλος σχετικά με τα στρατιωτικά νοσοκομεία, η παράβαση των υποχρεώσεών του βάσει της οδηγίας 2011/7 έπρεπε να χαρακτηριστεί ως «διαρκής». Η Επιτροπή προσήψε με την αιτιολογημένη γνώμη στην Ελληνική Δημοκρατία ότι παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 3, και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της ως άνω οδηγίας, διότι δεν διασφάλισε ότι τα πολιτικά και στρατιωτικά νοσοκομεία πληρώνουν τους ιδιώτες προμηθευτές τους ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων εντός των προθεσμιών που προβλέπουν οι διατάξεις αυτές. Η Επιτροπή κάλεσε την Ελληνική Δημοκρατία να λάβει τα αναγκαία μέτρα εντός προθεσμίας δύο μηνών από την παραλαβή της αιτιολογημένης γνώμης.
8 Με επιστολή της 26ης Ιουνίου 2023, η Ελληνική Δημοκρατία παρέσχε εν τέλει στοιχεία για τους χρόνους πληρωμών εκ μέρους των πολιτικών νοσοκομείων που περιελήφθησαν σε κατάλογο καταρτισθέντα από την ίδια, καθώς και εκ μέρους άλλων φορέων παροχής υγειονομικών υπηρεσιών που η Ελληνική Δημοκρατία αποκαλεί «υγειονομικές περιφέρειες» και περιελήφθησαν επίσης στον κατάλογο αυτό. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαίωναν ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές εκείνη τη χρονική στιγμή παρουσίαζαν καθυστερήσεις άνω των επιτρεπόμενων βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 60 ημερών.
9 Με την τελευταία επιστολή της, η οποία απεστάλη στις 9 Οκτωβρίου 2023, η Ελληνική Δημοκρατία ανέφερε ότι ο μέσος χρόνος πληρωμών για το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών ήταν 667 ημέρες βάσει των στοιχείων της 29ης Σεπτεμβρίου 2023.
Επί της προσφυγής
Επιχειρήματα των διαδίκων
10 Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, σε όλες τις περιγραφόμενες περιπτώσεις τόσο για τα στρατιωτικά όσο και για τα πολιτικά νοσοκομεία, οι χρόνοι πληρωμών που τηρούνται για τους ιδιώτες προμηθευτές ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων υπερβαίνουν το όριο των 60 ημερών που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7.
11 Όσον αφορά τα στρατιωτικά νοσοκομεία, η Ελληνική Δημοκρατία επισημαίνει ότι εν τω μεταξύ σημειώθηκε πρόοδος στις πληρωμές των οφειλών προς τους προμηθευτές, τόσο μέσω της αποπληρωμής, σε μεγάλο βαθμό, των οφειλών των προηγουμένων ετών όσο και μέσω της ταχύτερης αποπληρωμής των τρεχουσών οφειλών. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια του 2024, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών μείωσε τις οφειλές του από τα έτη 2021 και 2022 κατά 56,4 %, με τάση περαιτέρω μείωσης.
12 Όσον αφορά τα πολιτικά νοσοκομεία, η Ελληνική Δημοκρατία παραδέχεται τις καθυστερήσεις στις πληρωμές οφειλών που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες το 2023, αλλά παρατηρεί ότι σημειώθηκε και εξακολουθεί να σημειώνεται πρόοδος στον τομέα αυτό. Συναφώς, το εν λόγω κράτος μέλος επισημαίνει ότι κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου του 2024 οι καθυστερήσεις στις πληρωμές ληξιπρόθεσμων οφειλών έβαιναν μειούμενες.
13 Εξάλλου, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2024, δεκατρία νοσοκομεία που κατονομάζει η Ελληνική Δημοκρατία πλήρωσαν, όπως υποστηρίζει, τις οφειλές τους σε λιγότερο από 60 ημέρες.
14 Οι βελτιώσεις αυτές είναι τα πρώτα αποτελέσματα πλειόνων μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων πληρωμής των νοσοκομειακών προμηθευτών. Η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται μια νέα διαδικασία αγοράς νοσοκομειακών φαρμάκων, η οποία έχει πλέον ανατεθεί στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ). Κάνει επίσης λόγο για αύξηση των εσόδων των νοσοκομείων από τον κρατικό προϋπολογισμό με στόχο την ενίσχυση της ταμειακής τους ρευστότητας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Επί του παραδεκτού
15 Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο μπορεί να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 258 ΣΛΕΕ για την άσκηση προσφυγής λόγω παραβάσεως (απόφαση της 5ης Απριλίου 2017, Επιτροπή κατά Βουλγαρίας, C‑488/15, EU:C:2017:267, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
16 Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το αντικείμενο προσφυγής λόγω παραβάσεως η οποία ασκείται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 258 ΣΛΕΕ οριοθετείται από την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής, οπότε η προσφυγή πρέπει να στηρίζεται στους ίδιους με την αιτιολογημένη γνώμη λόγους και ισχυρισμούς (απόφαση της 5ης Απριλίου 2017, Επιτροπή κατά Βουλγαρίας, C‑488/15, EU:C:2017:267, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
17 Εν προκειμένω, ενώ με την αιτιολογημένη γνώμη που απηύθυνε στην Ελληνική Δημοκρατία στις 19 Απριλίου 2023 η Επιτροπή προσήψε στο εν λόγω κράτος μέλος ότι παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 3, και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7, διότι δεν διασφάλισε ότι τα πολιτικά και στρατιωτικά νοσοκομεία πληρώνουν τους ιδιώτες προμηθευτές ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων εντός των προθεσμιών που προβλέπουν οι διατάξεις αυτές, στο πλαίσιο της υπό κρίση προσφυγής η Επιτροπή διατυπώνει την εν λόγω αιτίαση και όσον αφορά προβαλλόμενες καθυστερήσεις πληρωμών καταλογιζόμενες σε επτά υγειονομικές περιφέρειες, ήτοι την 1η υγειονομική περιφέρεια Αττικής, τη 2η υγειονομική περιφέρεια Πειραιώς και Αιγαίου, την 3η υγειονομική περιφέρεια Μακεδονίας, την 4η υγειονομική περιφέρεια Μακεδονίας και Θράκης, την 5η υγειονομική περιφέρεια Θεσσαλίας, την 6η υγειονομική περιφέρεια Πελοποννήσου, Ιονίων Νήσων, Ηπείρου και Δυτικής Ελλάδας και την 7η υγειονομική περιφέρεια Κρήτης.
18 Προκύπτει συνεπώς ότι η προσφυγή διευρύνει το αντικείμενο της διαφοράς όπως οριοθετήθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη και, ως εκ τούτου, δεν πληροί την προϋπόθεση σύμφωνα με την οποία η προσφυγή πρέπει να στηρίζεται στους ίδιους με την αιτιολογημένη γνώμη λόγους και ισχυρισμούς.
19 Επομένως, η υπό κρίση προσφυγή είναι απαράδεκτη κατά το μέρος που αφορά τις υγειονομικές περιφέρειες που μνημονεύονται στη σκέψη 16 της παρούσας αποφάσεως.
Επί της ουσίας
20 Προκαταρκτικώς υπενθυμίζεται, πρώτον, ότι δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2011/7, ερμηνευομένου υπό το πρίσμα της αιτιολογικής της σκέψης 23, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι, στις εμπορικές συναλλαγές στις οποίες ο οφειλέτης είναι δημόσια αρχή, η προθεσμία πληρωμής δεν υπερβαίνει τις 30 ημερολογιακές ημέρες από την επέλευση των πραγματικών περιστατικών που απαριθμούνται στην εν λόγω παράγραφο 3, στοιχείο αʹ. Το δε άρθρο 4, παράγραφος 4, της οδηγίας, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα της αιτιολογικής της σκέψης 25, παρέχει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να παρατείνουν την προθεσμία αυτή σε 60 το πολύ ημερολογιακές ημέρες, για τις δημόσιες αρχές και τους δημόσιους φορείς στους οποίους αναφέρεται η εν λόγω παράγραφος 4, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται, υπό το στοιχείο βʹ της παραγράφου 4, οι δημόσιοι φορείς που παρέχουν υγειονομική μέριμνα και είναι κατάλληλα αναγνωρισμένοι για τον σκοπό αυτόν [απόφαση της 11ης Ιουλίου 2024, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας (Καθυστερήσεις πληρωμών εκ μέρους των δημόσιων αρχών), C‑487/23, EU:C:2024:606, σκέψη 36].
21 Εν προκειμένω, η Ελληνική Δημοκρατία παρέτεινε την εν λόγω προθεσμία.
22 Επιπλέον, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 4, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας 2011/7 επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση όχι μόνο να προβλέπουν μέγιστες προθεσμίες πληρωμής σύμφωνες προς τις διατάξεις αυτές, αλλά και να μεριμνούν για την αποτελεσματική τήρηση των προθεσμιών αυτών από τις δημόσιες αρχές τους στο πλαίσιο των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των αρχών αυτών και των επιχειρήσεων [βλ. απόφαση της 11ης Ιουλίου 2024, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας (Καθυστερήσεις πληρωμών εκ μέρους των δημόσιων αρχών), C‑487/23, EU:C:2024:606, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
23 Δεύτερον, όσον αφορά το χρονικό πλαίσιο της υπό κρίση προσφυγής λόγω παραβάσεως, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με την κατάσταση του οικείου κράτους μέλους ως είχε κατά τη λήξη της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας και, ως εκ τούτου, οι μεταβολές που επήλθαν ακολούθως δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο [απόφαση της 11ης Ιουλίου 2024, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας (Καθυστερήσεις πληρωμών εκ μέρους των δημόσιων αρχών), C‑487/23, EU:C:2024:606, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
24 Το αντικείμενο προσφυγής λόγω παραβάσεως μπορεί, εντούτοις, να καλύψει και πραγματικά περιστατικά μεταγενέστερα της αιτιολογημένης γνώμης, εφόσον αυτά είναι της ίδιας φύσεως και συνιστούν την ίδια συμπεριφορά με τα περιστατικά στα οποία αναφέρεται η αιτιολογημένη γνώμη [πρβλ. απόφαση της 11ης Ιουλίου 2024, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας (Καθυστερήσεις πληρωμών εκ μέρους των δημόσιων αρχών), C‑487/23, EU:C:2024:606, σκέψη 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
25 Εν προκειμένω, η προθεσμία που τάχθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία με την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής της 19ης Απριλίου 2023 έληξε στις 19 Ιουνίου 2023. Κατά την Επιτροπή, δεν κατέστη δυνατή, από το εν λόγω κράτος μέλος, η άρση της προβαλλόμενης παράβασης έως τη λήξη της ως άνω προθεσμίας. Η παράβαση αυτή συνεχίστηκε το 2023 όσον αφορά το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών και από τον Απρίλιο του 2023 όσον αφορά τα πολιτικά νοσοκομεία που απαριθμούνται στη σκέψη 1 της παρούσας αποφάσεως.
26 Μολονότι οι ισχυρισμοί της Επιτροπής περί εξακολούθησης της εν λόγω παραβάσεως αφορούν πραγματικά περιστατικά μεταγενέστερα της αιτιολογημένης γνώμης, τα περιστατικά αυτά είναι εντούτοις της ίδιας φύσεως και συνιστούν την ίδια συμπεριφορά με τα μνημονευόμενα στην αιτιολογημένη γνώμη περιστατικά, η οποία έγκειται στο γεγονός ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν μερίμνησε για την αποτελεσματική τήρηση, εκ μέρους των ελληνικών δημόσιων αρχών, των προθεσμιών πληρωμής που προβλέπονται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, και στο άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7. Ως εκ τούτου, το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής λόγω παραβάσεως μπορεί να καλύψει και τα εν λόγω μεταγενέστερα πραγματικά περιστατικά.
27 Τρίτον, όσον αφορά το υποστατό της προβαλλόμενης παραβάσεως υπό το πρίσμα του εν λόγω άρθρου 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, η Ελληνική Δημοκρατία παραδέχεται, ως προς τα στρατιωτικά νοσοκομεία, ότι οι καθυστερήσεις πληρωμών που της προσάπτει η Επιτροπή σημειώθηκαν όντως κατά τις περιόδους που μνημονεύονται στη σκέψη 1 της παρούσας αποφάσεως.
28 Είναι συνεπώς βάσιμη η αιτίαση ότι, κατά τις περιόδους αυτές, η Ελληνική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7, όσον αφορά τα στρατιωτικά νοσοκομεία που μνημονεύονται στη σκέψη 1 της παρούσας αποφάσεως.
29 Όσον αφορά τα πολιτικά νοσοκομεία, το εν λόγω κράτος μέλος επισημαίνει, στο υπόμνημα ανταπαντήσεως της 21ης Οκτωβρίου 2024, ότι το Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας, το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νάξου, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κρεστένων, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νεαπόλεως Διαλυνάκειο, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Γουμένισσας, το Γενικό Νοσοκομείο Αμαλιάδας, το Γενικό Νοσοκομείο Άργους, το Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, το Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών, το Γενικό Νοσοκομείο Ξάνθης και το Γενικό Νοσοκομείο Έδεσσας πλήρωσαν τις οφειλές τους σε λιγότερο από 60 ημέρες, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2024, τελευταίο τρίμηνο για το οποίο το εν λόγω κράτος μέλος διέθετε στοιχεία κατά την ημερομηνία καταθέσεως του υπομνήματος ανταπαντήσεως.
30 Συναφώς, επισημαίνεται ότι, ενώ γίνεται διάκριση από την Επιτροπή μεταξύ του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής Δαφνίου και του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής Δρομοκαΐτειου, η Ελληνική Δημοκρατία μνημονεύει μόνον το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής. Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η εν λόγω μνεία δεν είναι αρκούντως σαφής και ακριβής ώστε να μπορεί να ληφθεί υπόψη.
31 Επομένως, μόνον τα δώδεκα άλλα πολιτικά νοσοκομεία που απαριθμούνται στη σκέψη 29 της παρούσας αποφάσεως μπορούν να ληφθούν υπόψη εν προκειμένω.
32 Ωστόσο, δεν αμφισβητείται ότι, πέραν των δώδεκα αυτών πολιτικών νοσοκομείων, τα λοιπά πολιτικά νοσοκομεία που απαριθμούνται στη σκέψη 1 της παρούσας αποφάσεως καθυστερούσαν τις πληρωμές των ιδιωτών προμηθευτών ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του δευτέρου τριμήνου του 2024. Αντιθέτως, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που παρέσχε η Ελληνική Δημοκρατία, σύμφωνα με τα οποία τα ως άνω δώδεκα νοσοκομεία πλήρωσαν τις οφειλές τους σε λιγότερο από 60 ημέρες κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2024, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι, όσον αφορά τα τελευταία αυτά νοσοκομεία, η παράβαση διήρκεσε πέραν του πρώτου τριμήνου του 2024.
33 Ως εκ τούτου, όσον αφορά το Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νάξου, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κρεστένων, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νεαπόλεως Διαλυνάκειο, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Γουμένισσας, το Γενικό Νοσοκομείο Αμαλιάδας, το Γενικό Νοσοκομείο Άργους, το Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, το Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών, το Γενικό Νοσοκομείο Ξάνθης και το Γενικό Νοσοκομείο Έδεσσας, η αιτίαση ότι η Ελληνική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7 πρέπει να γίνει δεκτή για την περίοδο από τον Απρίλιο του 2023 έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2024.
34 Όσον αφορά τα λοιπά πολιτικά νοσοκομεία που απαριθμούνται στη σκέψη 1 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει να γίνει δεκτή η αιτίαση ότι η Ελληνική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7, για την περίοδο από τον Απρίλιο του 2023 έως, τουλάχιστον, το τέλος του δευτέρου τριμήνου του 2024.
35 Τέλος, τέταρτον, όσον αφορά τον αμυντικό ισχυρισμό που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία περί βελτιώσεως των μέσων χρόνων πληρωμής λόγω των μεταρρυθμίσεων που επήλθαν, υπενθυμίζεται ότι το γεγονός ότι βελτιώνεται η κατάσταση όσον αφορά τις καθυστερήσεις πληρωμών, εκ μέρους των δημοσίων αρχών, στις εμπορικές συναλλαγές που καλύπτονται από την οδηγία 2011/7, ακόμη και αν θεωρηθεί αποδεδειγμένο, δεν είναι δυνατόν να εμποδίσει το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι ένα κράτος μέλος παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το δίκαιο της Ένωσης [απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2024, Επιτροπή κατά Σλοβακίας (Καθυστέρηση πληρωμών – Φορείς παροχής υγειονομικής περίθαλψης), C‑412/23, EU:C:2024:775, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
36 Κατόπιν του συνόλου των προεκτεθέντων, διαπιστώνεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία, παραλείποντας να διασφαλίσει ότι:
α) τον Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Δεκέμβριο του 2018 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, κατά την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 2022 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως και το Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης, κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2022 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, το 2023 το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών·
β) από τον Απρίλιο του 2023 έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2024, το Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νάξου, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κρεστένων, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νεαπόλεως Διαλυνάκειο, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Γουμένισσας, το Γενικό Νοσοκομείο Αμαλιάδας, το Γενικό Νοσοκομείο Άργους, το Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, το Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών, το Γενικό Νοσοκομείο Ξάνθης και το Γενικό Νοσοκομείο Έδεσσας·
γ) από τον Απρίλιο του 2023 έως τουλάχιστον το τέλος του δευτέρου τριμήνου του 2024, τα ακόλουθα πολιτικά νοσοκομεία: Γενικό Νοσοκομείο Αγρινίου, Γενικό Νοσοκομείο Μεσολογγίου Χατζηκώστα, Γενικό Νοσοκομείο Ναυπλίου, Γενικό Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης Η Ευαγγελίστρια, Γενικό Νοσοκομείο Άρτας, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικόν, Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Σωτηρία, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Κοργιαλένειο Μπενάκειο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Λαϊκό, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Αλεξάνδρα, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ευαγγελισμός, Παθολογικό Νοσοκομείο Αθηνών Σπηλιοπούλειο Αγία Ελένη, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Η Ελπίς, Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών Άγιος Σάββας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Αθηνών Ανδρέας Συγγρός, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Αγλαΐα Κυριακού, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Αγία Σοφία, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών η Παμμακάριστος, Γενικό Νοσοκομείο Μαιευτήριο Αθηνών Έλενα Βενιζέλου, Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά Μεταξά, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Τζάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Ασκληπιείο Βούλας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυθήρων, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πεντέλης, Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς Οι Άγιοι Ανάργυροι, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Δαφνί, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Δρομοκαΐτειο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Παναγία η Βοήθεια, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πατρών Καραμανδάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Αιγίου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καλαβρύτων, Γενικό Νοσοκομείο Λιβαδειάς, Γενικό Νοσοκομείο Θηβών, Γενικό Νοσοκομείο Γρεβενών, Γενικό Νοσοκομείο Δράμας, Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κω Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καλύμνου Βουβάλειο, Κρατικό Θεραπευτήριο – Κέντρο Υγείας Λέρου, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κύμης, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καρύστου, Γενικό Νοσοκομείο Καρπενησίου, Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου Άγιος Διονύσιος, Γενικό Νοσοκομείο Πύργου, Γενικό Νοσοκομείο Βέροιας, Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας, Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης Βενιζέλειο-Πανάνειο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Φιλιατών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Γεννηματάς, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο Άγιος Δημήτριος, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου, Νοσοκομείο Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Θεαγένειο, Πρώτο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Άγιος Παύλος, Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Γ. Χατζηκώστα, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας, Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας, Γενικό Νοσοκομείο Καστοριάς, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας, Γενικό Νοσοκομείο Κεφαλληνίας, Γενικό Νοσοκομείο Ληξουρίου Μαντζαβινάτειο, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς, Γενικό Νοσοκομείο Κοζάνης Μαμάτσειο, Γενικό Νοσοκομείο Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο, Γενικό Νοσοκομείο Κορίνθου, Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Μολάων, Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας Κουτλιμπάνειο και Τριανταφύλλειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Ιεράπετρας, Γενικό Νοσοκομείο Λευκάδας, Γενικό Νοσοκομείο Βόλου Αχιλλοπούλειο, Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυπαρισσίας, Γενικό Νοσοκομείο Κατερίνης, Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου, Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής Σισμανόγλειο, Γενικό Νοσοκομείο Σερρών, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων, Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, Γενικό Νοσοκομείο Φλώρινας, Γενικό Νοσοκομείο Άμφισσας, Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής, Γενικό Νοσοκομείο Χανίων Άγιος Γεώργιος, Γενικό Νοσοκομείο Χίου Σκυλίτσειο, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας Θριάσιο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης Βοστάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας Άγιος Παντελεήμων – Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής, Γενικό Νοσοκομείο Αττικής Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμινγκ, Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΚΑΤ, Γενικό Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας Κωνσταντοπούλειο Πατησίων, Γενικό Νοσοκομείο Σύρου Βαρδάκειο και Πρώιο, Γενικό Νοσοκομείο Σάμου Άγιος Παντελεήμων, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Λήμνου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Ικαρίας, Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης, Γενικό Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου Κρήτης, Γενικό Νοσοκομείο Καρπάθου,
πλήρωσαν τους ιδιώτες προμηθευτές ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων εντός των προθεσμιών που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία αυτή.
Επί των δικαστικών εξόδων
37 Δυνάμει του άρθρου 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία ηττήθηκε κατά το ουσιώδες μέρος των ισχυρισμών της, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφασίζει:
1) Η Ελληνική Δημοκρατία, παραλείποντας να διασφαλίσει ότι
α) τον Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Δεκέμβριο του 2018 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, κατά την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 2022 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως και το Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης, κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2022 το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, το 2023 το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών·
β) από τον Απρίλιο του 2023 έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2024, το Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νάξου, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κρεστένων, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νεαπόλεως Διαλυνάκειο, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Γουμένισσας, το Γενικό Νοσοκομείο Αμαλιάδας, το Γενικό Νοσοκομείο Άργους, το Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, το Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών, το Γενικό Νοσοκομείο Ξάνθης και το Γενικό Νοσοκομείο Έδεσσας·
γ) από τον Απρίλιο του 2023 έως τουλάχιστον το τέλος του δευτέρου τριμήνου του 2024, τα ακόλουθα πολιτικά νοσοκομεία: Γενικό Νοσοκομείο Αγρινίου, Γενικό Νοσοκομείο Μεσολογγίου Χατζηκώστα, Γενικό Νοσοκομείο Ναυπλίου, Γενικό Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης Η Ευαγγελίστρια, Γενικό Νοσοκομείο Άρτας, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικόν, Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Σωτηρία, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Κοργιαλένειο Μπενάκειο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Λαϊκό, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Αλεξάνδρα, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ευαγγελισμός, Παθολογικό Νοσοκομείο Αθηνών Σπηλιοπούλειο Αγία Ελένη, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Η Ελπίς, Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών Άγιος Σάββας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Αθηνών Ανδρέας Συγγρός, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Αγλαΐα Κυριακού, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Αγία Σοφία, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών η Παμμακάριστος, Γενικό Νοσοκομείο Μαιευτήριο Αθηνών Έλενα Βενιζέλου, Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά Μεταξά, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Τζάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Ασκληπιείο Βούλας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυθήρων, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πεντέλης, Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς Οι Άγιοι Ανάργυροι, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Δαφνί, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Δρομοκαΐτειο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Παναγία η Βοήθεια, Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πατρών Καραμανδάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Αιγίου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καλαβρύτων, Γενικό Νοσοκομείο Λιβαδειάς, Γενικό Νοσοκομείο Θηβών, Γενικό Νοσοκομείο Γρεβενών, Γενικό Νοσοκομείο Δράμας, Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κω Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καλύμνου Βουβάλειο, Κρατικό Θεραπευτήριο – Κέντρο Υγείας Λέρου, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κύμης, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Καρύστου, Γενικό Νοσοκομείο Καρπενησίου, Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου Άγιος Διονύσιος, Γενικό Νοσοκομείο Πύργου, Γενικό Νοσοκομείο Βέροιας, Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας, Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης Βενιζέλειο-Πανάνειο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Φιλιατών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Γεννηματάς, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο Άγιος Δημήτριος, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου, Νοσοκομείο Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Θεαγένειο, Πρώτο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Άγιος Παύλος, Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Γ. Χατζηκώστα, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας, Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας, Γενικό Νοσοκομείο Καστοριάς, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας, Γενικό Νοσοκομείο Κεφαλληνίας, Γενικό Νοσοκομείο Ληξουρίου Μαντζαβινάτειο, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς, Γενικό Νοσοκομείο Κοζάνης Μαμάτσειο, Γενικό Νοσοκομείο Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο, Γενικό Νοσοκομείο Κορίνθου, Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Μολάων, Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας Κουτλιμπάνειο και Τριανταφύλλειο, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Ιεράπετρας, Γενικό Νοσοκομείο Λευκάδας, Γενικό Νοσοκομείο Βόλου Αχιλλοπούλειο, Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυπαρισσίας, Γενικό Νοσοκομείο Κατερίνης, Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου, Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής Σισμανόγλειο, Γενικό Νοσοκομείο Σερρών, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων, Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, Γενικό Νοσοκομείο Φλώρινας, Γενικό Νοσοκομείο Άμφισσας, Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής, Γενικό Νοσοκομείο Χανίων Άγιος Γεώργιος, Γενικό Νοσοκομείο Χίου Σκυλίτσειο, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας Θριάσιο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης Βοστάνειο, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο, Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας Άγιος Παντελεήμων – Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής, Γενικό Νοσοκομείο Αττικής Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμινγκ, Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΚΑΤ, Γενικό Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας Κωνσταντοπούλειο Πατησίων, Γενικό Νοσοκομείο Σύρου Βαρδάκειο και Πρώιο, Γενικό Νοσοκομείο Σάμου Άγιος Παντελεήμων, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Λήμνου, Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Ικαρίας, Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης, Γενικό Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου Κρήτης, Γενικό Νοσοκομείο Καρπάθου,
πλήρωσαν τους ιδιώτες προμηθευτές ιατρικού εξοπλισμού και ιατροτεχνολογικών προϊόντων εντός των προθεσμιών που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2011/7/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία αυτή.
2) Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
| Rodin | Piçarra | Fenger |
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 19 Ιουνίου 2025.
| Ο Γραμματέας |